سهیلا وحدتی بنا

گزارش زنان دولتی و غیر دولتی ایران به سازمان ملل

در تدارک کنفرانس جهانی زنان در سال 2005 ( پکن+10)

در چهارمین کنفرانس جهانی زنان درسال 1995 در پکن، دولتها – از جمله دولت ایران – تعهد کردند که همه قوانین تبعیض آمیز علیه زنان را از میان بردارند. پنج سال پس از آن، در ماه ژوئن سال 2000، جلسه ویژه مجمع عمومی سازمان ملل متحد روند اجرای این تعهد دولت ها در زمینه « برنامه عمل پکن» مورد بررسی قرار گرفت و دولت ها در «سند حاصله» متعهد شدند که قوانین داخلی خود را “به منظور تلاش برای حذف قوانین تبعیض آمیزدر اسرع وقت، و ترجیحا تا سال 2005” مورد بازنگری قرار دهند. اکنون چیزی به سال 2005 باقی نمانده و دولت ایران تقریبا هیچ گامی در این زمینه بر نداشته است.

برنامه عمل پکن

در برنامه عمل پکن، دولت ها و نهادهای بین المللی و جامعه مدنی، از جمله سازمان های غیر دولتی و بخش خصوصی، فراخوانده شده اند که برنامه استراتژیک در حل مسائل اصلی زیر تعیین کرده و برای اجرای آن تلاش نمایند:

• بار فقرپایا و روبه افزایش بر زنان
• نابرابری ها و نارسایی ها در آموزش تحصیلی و حرفه ای و نابرابری در دسترسی به آموزش
• نابرابری ها و نارسایی ها در زمینه بهداشت و درمان و خدمات مربوطه
• خشونت علیه زنان
• تاثیرات درگیری های مسلحانه و دیگر درگیری ها برزنان، از جمله در مناطق تحت اشغال بیگانه
• نابرابری در ساختار اقتصادی و سیاسی، در همه اشکال فعالیت تولیدی و دسترسی به منابع
• نابرابری میان زنان و مردان در تقسیم قدرت و تصمیم گیری در همه سطوح
• مکانیزم ناکافی در همه سطوح برای افزایش پیشرفت زنان
• عدم احترام به حقوق بشر زنان و ترویج و حمایت ناکافی نسب به حقوق زنان
• کلیشه سازی از زنان و نابرابری در دسترسی داشتن و مشارکت زنان در همه سیستم های ارتباطی، بویژه در رسانه ها
• نابرابری های جنسیتی در مدیریت منابع طبیعی و حفاظت از محیط زیست
• تبعیض پایا علیه کودکان دختر و نقض حقوق آنان

کنفرانس پکن+10

پنجمین کنفرانس جهانی زنان سازمان ملل متحد در سال آینده ، یعنی در سال 2005، برگزار خواهد شد و از آنجاییکه ده سال پس از کنفرانس پکن و ارائه «برنامه عمل پکن» برگزار می گردد، این کنفرانس “پکن+10” نامیده می شود.

در تدارک آمادگی برای این کنفرانس، دولت ها گزارشی از عملکرد خود را در زمینه اجرای تعهدات خود در زمینه «برنامه عمل پکن» به سازمان ملل ارائه می کنند. دایره بهبود وضعیت زنان سازمان ملل متحد (Division for the Advancement of Women) در ماه مارس سال 2005 جلسه رسیدگی به این گزارش ها را خواهد داشت. گزارش دولت ها در واقع پاسخ آنها به سوالات مشخص سازمان ملل در زمینه روند اجرای «برنامه عمل پکن» می باشد.

(پاسخ دولت ایران به این سوالات را می توانید در سایت سازمان ملل ملاحظه کنید که به زبان انگلیسی می باشد:
http://www.un.org/womenwatch/daw/Review/responses/IRAN-English.pdf)

تدارک جهانی برای کنفرانس پکن+10

سازمان ملل متحد کشورهای دنیا را به چند گروه تقسیم کرده است.
• آسیای غربی
• آسیا و کناره اقیانوس آرام
• آمریکای لاتین و منطقه کارائیب
• آفریفا
• اروپا و آمریکای شمالی

سازمان ملل متحد دارای کمیسیون های منطقه ای برای هریک از گروه های ذکر شده در بالا می باشد. ایران در این دسته بندی جزو کشورهای «آسیا و کناره اقیانوس آرام» قرار گرفته است. کشورهای هر گروه در تدارک برای کنفرانس جهانی، کنفرانس منطقه ای خود را برگزار می نمایند.

همایش های جداگانه دولت ها و غیر دولتی ها

دولت های هر گروه منطقه ای کنفرانس بررسی و ارزیابی شیوه های عمل رسیدن به اهداف «برنامه عمل پکن» را بر گزار می کنند. کنفرانس دولت های آسیا و کناره اقیانوس آرام در تاریخ 6 تا 9 سپتامبر 2004 برگزار می شود.

در کنار آن، سازمان های غیر دولتی نیز در یک کنفرانس متشکل از سازمان های غیر دولتی کشورهای منطقه شرکت می کنند. کنفرانس غیر دولتی ها در تاریخ 1 تا 3 ژوئیه امسال در شهر بانکوک در تایلند برگزار شد. میزبان این کنفرانس، «انستیتوی جنسیت» کالج مریام از کشور فیلیپین بود. کمیته برگزار کننده محلی را «دیده بان زنان تایلندی» رهبری می نمود.

شرکت فعال سازمان های غیر دولتی زنان ایران در همایش منطقه ای و گزارش به مردم

به گزارش سایت زنان ایران، فیلم “زندان زنان” ساخته منیژه حکمت در مراسم گشایش فستیوال پخش شد که بسیار مورد توجه و تقدیر حضار قرار گرفت. محبوبه عباسقلی زاده، مسئول مرکز کارورزی سازمانهای غیر دولتی زنان، سخنرانی در ارتباط با خواسته های گروههای مختلف زنان ایرانی نیز حاضرین را بسیار تحت تأثیر قرار داد.” دیگر زنان شرکت کننده در همایش غیر دولتی های منطقه عبارت بودند از لیلا موری و فائزه طباطبایی از سایت زنان ایران، جلوه جواهری از کانون هستیا دانش، دکتر فیروزه مهاجر از مرکز فرهنگی زنان، نسرین ازاده از مرکز مطالعات زنان دانشگاه تهران، سوسن صفاوردی، جمالی و دکتر نوابی نزاد از شورای ارتباطی زنان. بر طبق این گزارش، زنان ایرانی نقش فعالی در این کنفرانس داشتند.

پس از بازگشت به ایران، برخی از این زنان در یک نشست مطبوعاتی گزارشی از سفر خود را ارائه دادند. خانم محبوبه عباسقلی زاده که ازاعضای اجرایی این کنفرانس و هماهنگ کننده گروه ایرانی بود، درباره تاریخچه کنفرانس پکن و کنفرانسهای بعد از آن – پنج سال بعد از پکن و ده سال بعد از پکن- توضیحاتی ارائه کرد و گفت:” همایش منطقه ای سازمانهای غیر دولتی با هدف امضای یک بیانیه مشترک جهت ارائه به سازمان ملل تشکیل شد و هدف از تهیه بیانیه گزارش وضعیت کشورهای این منطقه از وضعیت زنان ده سال بعد از پکن است، که این بیانیه به همراه بیانیه ای که دولتها در نشست خود – در سپتامبر آینده - ارائه می دهند در کنفرانس مقام زن در نیویورک مورد بررسی قرار خواهد گرفت وبسیار تأثیرگذار خواهد بود.”

وی همچنین اظهار داشت:” مسئله قابل توجه این است که سندی که دولت ایران در کنفرانس پکن امضا کرد بسیار پیشرفته تر ار کنوانسیون جهانی هر گونه تبعیض علیه زنان است و کشور ایران را موظف کرد که گزارشی را ازپیشرفت وضعیت زنان در این ده سالی که از کنفرانس پکن گذشته ارائه دهد. دولت ایران گزارشی را در سال 2000، در کنفرانس مقام زن پنج سال بعد از پکن ارائه داد که این گزارش مورد نقد قرار گرفت و حال باید منتظر گزارش دولت درباره وضعیت زنان ده سال بعد از پکن بود در واقع سازمانهای غیر دولتی با ارائه گزارشات خود در این کنفرانس می توانند مشاور دولتها باشند و درمواردی که مورد توجه دولتها نبوده تذکرات لازم را بدهند.”
(گزارش کامل این نشست خبری در سایت زنان ایران موجود است: http://www.womeniniran.org/archives/FSR/000800.php)

دولت در تکاپوی تهیه گزارش عملکرد خویش

در همین حال، دولت در حال آماده سازی خویش برای شرکت در کنفرانس منطقه ای دولت ها در ماه سپتامبر می باشد و به نظر می رسد که مرکز امور مشارکت زنان مسئول تهیه گزارش دولتی می باشد.  خانم شهين دخت مولاوردي، مدير ارتباطات بين الملل مركز امور مشاركت زنان، دبير كميته ملي آماده‌سازي کنفرانس جهانی پکن+10 می باشد.

با توجه به نزدیک شدن زمان کنفرانس دولت های منطقه آسیا و کناره اقیانوس آرام، دستگاه‌هاي اجرايي براي تدوين گزارش فعاليتهاي خود در زمينه وضعيت زنان يك ماه مهلت دارند. خانم مولاوردی در گفتگویی با خبرنگار ایسنا ضمن اعلام این خبر اظهار داشته است که براساس آيين‌نامه اجرايي كميته ملي آماده‌سازي اجلاس 2005 (پكن + 10) 4 كار گروه تخصصي يا كميته فرعي شامل كارگروه‌هاي تخصصي تدوين گزارش ملي دولتي و غيردولتي، اطلاع‌رساني و تبليغات و آموزش و توانمندسازي فعاليت مي‌كنند.

وی با بيان اينكه فعاليت‌هاي كميته ملي با عضويت و اعلام آمادگي دستگاه‌هاي عضو از طريق اين كار گروه‌ها به انجام مي‌رسد، تاكيد كرد: دستور كار كميته فرعي تدوين گزارش ملي اجلاس پكن + 10 توجيه، تبيين و تشريح وظايف دستگاه‌ها در خصوص نحوه تدوين، گزارش ملي وضعيت زنان در جمهوري اسلامي 10 سال پس از پكن است و توضیح داد که اين فعاليت به صورت رسمي آغاز شده و دانشگاه‌ها با توجه به چارچوبي كه در اسناد پكن + 5 تشكيل شده كه ارايه گزارش فعاليت‌هاي خود مي پردازند كه البته در كنار دستاوردها و اقدامات انجام شده بايد به چالش‌ها و موانع موجود بر سر راه پيشرفت زنان نيز اشاره كنند.

بر طبق این گزارش، پس از تهیه گزاش دستگاه های دولتی، كارگاه يك روزه‌اي با همكاري وزارت امور خارجه برگزار مي‌شود تا پس از جمع‌بندي مطالب دريافت شده نسبت به تدوين و ترجمه آن اقدام كرده و سپس به صورت يك گزارش ملي به چاپ برسد.

خانم مولاوردی در ضمن از «كميته ملي آماده سازي کنفرانس پکن+10» سخن گفت که حدود 44 عضو دارد كه اين اعضا شامل نمايندگان دستگاه‌هاي دولتي و سازمانهاي غيردولتي هستند.