سهیلا وحدتی بنا

پریسا و نجف از سنگسار نجات یافتند‏

گفتگو با غلامحسین رئیسی

آقای رئیسی، شما وکیل مدافع دوتن از محکومین به سنگسار، خانم ‏پریسا الف. و همسر ایشان آقای نجف الف. هستید که حکم سنگسارشان ‏توسط دیوانعالی کشور نیز تایید شده بود. گویا به تازگی حکم برائت ایشان ‏صادر شده است. از این بابت که جان این دونفر را نجات یافت، به شما تبریک ‏می‌گویم. لطفا بفرمایید که این دو نفر اکنون در کجا به سر می‌برند و وضعیت ‏آنها در آینده نزدیک چگونه خواهد بود؟

رئیسی: حکم نهایی شعبه ١٥ تشخیص دیوان ‌محترم عالی کشور در باره این دو نفر صادر و ‏بزودی جهت اجراء به زندان عادل آباد شیراز که محل نگهداری این دو تن است، ابلاغ ‏خواهد شد. ‏

مطابق این حکم آراء قبلی آنها خلاف شرع و قانون تشخیص داده و نقض شده و مجازات ‏آنها از سنگسار به ٩٩ ضربه شلاق تغییر یافته است. البته محکومیت نجف علاوه بر ‏شلاق، ٥ سال تبعید به شهر یزد نیز است. و پس از اجرای مجازات شلاق باید هر دو از ‏زندان آزاد شوند و نجف به محلی که بعنوان محل اقامت اجباری تعیین شده اعزام گردد. ‏

نا گفته نماند که این دو نفر به اتهام دایر کردن مرکز فساد و قوادی توسط شبعه ١١٣ ‏دادگاه جزایی شیراز هر یک به ده میلیون ریال جریمه و ٧٥ ضربه شلاق محکوم شده اند و ‏نجف علاوه بر آن به یکسال تبعید به لار در جنوب استان فارس و به اتهام نگهداری ‏تجهیزات دریافت ماهواره به پنج میلیون ریال جزای نقدی نیز محکوم شده است. ‏
چون این افراد به مجازات زندان محکوم نشده‌اند، مدت حدود دو سالی که در زندان طی ‏کرده‌اند به جای جریمه نقدی آنها محسوب می‌گردد. از این جهت، پس از اجرای حکم ‏شلاق، آزاد خواهند شد. البته خانم پریسا الف آزاد می‌شود و آقای نجف الف تبعید ‏می‌شود.‏

پریسا چند تا فرزند دارد و چه کسی در این مدت از آنها نگهداری ‏می‌کرده است؟ آیا سرپرستی فرزندان پس از آزادی پریسا به وی محول خواهد ‏شد؟

رئیسی: پریسا دو فرزند دارد. یک دختر ١٤ ساله و یک پسر ٣ ساله که پسر ایشان روز ‏محاکمه در دادگاه در کنار ایشان حضور داشت. دراین ایام دختر ایشان نزد خواهرش بسر ‏می‌برد. پسرش ٩ ماه در زندان با مادرش بوده و پس از آن نزد خواهر پریسا بسرمی‌برد. ‏پس از آزادی پریسا حق سرپرستی پسرش سه ساله‌اش را دارد و در مورد دخترش با ‏توجه به سنش انتخاب با دخترش است و در این شرایط اولویت نیز با او است

شما از چه زمانی وکالت این دو نفر را پذیرفته بودید و آیا وکیل دیگری ‏در این پرونده شما را یاری می‌کرده است؟

رئیسی: بعد از دستگیری اولیه، یک تیم دونفره از وکلای انتخابی وکالت این دو نفر را به ‏عهده داشتند و تا پایان مرحله اولیه و در مرحله تجدید نظر و پس از آن تاانتهای ماجرا نیز ‏این دو وکیل ادامه وکالت دادند. اما پس از اینکه شعبه ٣٢ دیوان‌عالی کشور رای سنگسار ‏را تایید کرده بود، من در جریان پرونده ایشان قرار گرفتم و به اتفاق خانم شادی صدر ‏وکالت ایشان را دو نفری به عهده گرفتیم. ‏

از طرف وکلای اولیه به رای دیوان‌عالی کشور اعتراض شده بود و پرونده به طور فوق‌العاده ‏به شعبه تشخیص دیوان‌عالی کشور برای رسیدگی نهایی ارسال شده بود. در آنجا ‏دفاعیه را به همراه وکلای سابق ارائه دادیم که این دو وکیل تا پایان همراه ما بودند.‏

به نظر شما تاثیر برائت این دو نفر از زنای محصنه چه تاثیری در سایر ‏پرونده‌های سنگسار خواهد داشت؟

رئیسی: به پرونده این دو نفر در جای خود رسیدگی شده و مورد توجه قرار گرفته است و ‏تاثیر مستقیم برائت فقط در همین پرونده است. اما اگر مورد مشابهی باشد که جرم زنا ‏بر اساس علم قاضی به اثبات رسیده باشد، می‌توان از استدلالی که قضات محترم ‏شعبه ١٥ تشخیص دیوان‌عالی کشور در این پرونده استفاده کرده‌اند، در بحث اینکه شرایط ‏قانونی برای احراز جرم باید چه کیفیتی داشته باشد استفاده نمود.‏

با توجه به اظهارات آقای کریمی‌راد، وزیر دادگستری و سخنگوی قوه ‏قضائیه، که بیان داشته‌اند حکم سنگسار در ایران اجرا نمی‌شود، آیا فکر ‏می‌کنید که همه احکام سنگسار لغو شود؟

رئیسی: امیدوار هستم که این اتفاق بیافتد. اما عدم اجرای حکم سنگسار کافی نیست! ‏تا زمانی که این مجازات در قانون وجود دارد، این امکان وجود دارد که مجددا افرادی ‏اعمالی مرتکب شوند که از مصادیق این جرم باشد و بوسیله دادگاهها محاکمه و محکوم ‏به سنگسار شوند. توقف در اجرای حکم در واقع به مفهوم حذف کامل این مجازات نیست. ‏اما اظهارات ایشان این امید را ایجاد می‌کند که بهرحال این امکان وجود دارد که در یک ‏پروسه قانونی این عنوان مجرمانه با چنین مجازاتی از سیستم کیفری کشور حذف شود.‏

آیا در رابطه با نامه وکلای داوطلب به آقای شاهرودی پاسخی دریافت ‏کرده‌اید یا انتظار پاسخ دارید؟

رئیسی: پاسخ مشخصی دریافت نکرده‌ایم، اما انتظار داریم ، بخشی از خواسته‌های ما با ‏این وعده‌ای که مجازات سنگسار اجرا نخواهد شد، می‌تواند تا حدودی تامین شود. اما در ‏عین حال تا زمانی که این مجازات در سیستم کیفری ما به عنوان یکی از قوانین ‏لازم‌الاجرا در مقررات مربوط به مجازات اسلامی وجود دارد، طبیعتا جای نگرانی جدی ‏درباره اجرای سنگسار هست.‏

توقف اجرای سنگسار همه انتظارات ما را برآورده نمی‌کند. انتظار ما این است که قانونی ‏بدون اینگونه مجازات‌ها داشته باشیم. اکنون می‌بینیم خود مقامات جمهوری اسلامی و ‏مسئولین امر هم توجه دارند که سنگسار اجرا نشود. قانونی که نمی‌خواهد اجرا شود، ‏بهتر است که از سیستم کیفری هم حذف شود و وجود نداشته باشد تا امکان ‏سوءاستفاده از این عنوان هم علیه کشور و مردم وجود نداشته باشد.‏

نظر شما درباره مجازات اعدام چیست؟

رئیسی: در حال حاضر اولویت روی حذف سنگسار متمرکز است. قانون سنگسار برای یک ‏جرم خاص، یعنی زنای محصنه، تعیین شده است در حالیکه اعدام مصادیق مختلف دارد. ‏بحث اعدام پیچیدگی و ظرافت خیلی بیشتری دارد و مقاومت در مقابل حذف اعدام خیلی ‏بیشتر است، در حالیکه حتی نماینده‌های مجلس و قوه قضائیه اظهار می‌کنند که ما ‏سنگسار را اجرا نمی‌کنیم. بهرصورت، ما که علاقمند به موضوعات حقوق بشری هستیم ‏در این حوزه تلاش می‌کنیم. آرزوی من این است که روزی برسد تا مجازات اعدام در ‏سراسر دنیا حذف شود و وجود نداشته باشد.‏

سپاس، و برای شما آرزوی موفقیت بیشتر دارم.‏